BRUSSEL - Dag van de Slaap neemt slaapproblemen bij ouderen onder de loep

Bijna de helft van de 65-plussers klaagt over slaapproblemen. Naarmate men ouder wordt, ondergaat het slaappatroon enkele belangrijke veranderingen. Oudere mensen slapen korter en minder diep, maar frequenter. Dat ze minder slaap zouden nodig hebben, is dan ook een misvatting. Om het publiek beter te informeren, wordt de Internationale Dag van de Slaap op 21 maart gewijd aan het thema ‘Slaap en leeftijd’.

Maar liefst 44 procent van de 65-plussers klagen over hun slaap. De meeste slaapstoornissen zijn het gevolg van lichamelijke of psychiatrische aandoeningen en de medicatie die men hiervoor moet nemen. Dat is niet verwonderlijk, als men weet dat 24 procent van de 65- tot 84-jarigen lijdt aan meerdere chronische problemen zoals cardiovasculaire problemen, neurologische klachten, urologische aandoeningen, artritis, pijn en zo meer (bron: www.sleepfoundation.org).

Bovendien ondergaat onze slaap enkele belangrijke veranderingen naarmate we ouder worden. De diepe slaap wordt minder prominent, waardoor we sneller wakker worden. Ook het slaap-waakritme verandert: het verschuift wat naar voor zodat we ’s avonds eerder in slaap vallen en ‘s ochtends vroeger ontwaken. Heel wat mensen denken daardoor dat oudere mensen minder slaap nodig hebben, maar dit klopt niet. De totale slaapbehoefte per etmaal blijft gelijk (zo’n 7 tot 8 uur), maar het slaappatroon van de mensen wordt verstoord en vaak ook versnipperd. Velen doen na hun pensioen ook een dutje overdag, en naarmate ze ouder worden dat er vaak zelfs meerdere. De definitie van insomnie of slapeloosheid is dan ook niet makkelijk, omdat mensen af moeten van de comfortabele afwisseling van één periode waken gevolgd door één periode slapen per etmaal, die ze tijdens de vorige decennia van hun leven gewoon waren. De oorzaak van deze ritmeverschuiving ligt waarschijnlijk in de verminderde productie van bepaalde hormonen op latere leeftijd, zoals het groeihormoon en melatonine.

Maar hoewel er al veel bekend is over slaap bij jonge volwassenen en bij ouderen, weten wetenschappers nog weinig over de slaap op middelbare leeftijd. Dit is een periode met veel belangrijke veranderingen, zowel op lichamelijk vlak (meno- en penopauze) als op psychologisch vlak (puberende kinderen, het lege-nestsyndroom, brugpensioen etc). In deze fase kan de basis worden gelegd voor eventuele slaapstoornissen later in het leven. Daarom start het slaaplabo van de Vrije Universiteit Brussel in samenwerking met wetenschappers van de KU-Leuven en het UZ Antwerpen een grootschalig onderzoek naar de slaap bij gezonde mensen in de leeftijdsgroep van 46 tot 65 jaar.

Vrijwilligers die aan het onderzoek willen deelnemen en enkele nachten in het slaaplabo kunnen doorbrengen, kunnen meer informatie krijgen via jowuyts@vub.ac.be . De resultaten van dit onderzoek worden dan in 2011 voorgesteld op de Dag van de Slaap.

Meer informatie:

Prof. dr. Raymond Cluydts: 02-629 25 29 of 0475-25 51 43

E-mail: rcluydts@vub.ac.be

Website: www.vub.ac.be