marc colpaert
Wees welkom in het kerkje van Leerbeek, vertelde ere burgemeester Michel Doomst aan de mensen, die waren afgezakt naar de Leerbeekse kerk. Het nam bijna 40 jaar in beslag om dit orgel te restaureren. Burgemeester Poelaert: “ Vandaag hebben wij deze mooie klanken terug na 40 jaar. De restauratie van het orgel moet een stimulans worden voor de nieuwe generatie, om er nog vele uren op te spelen.” Minister Weyts eindigde met de woorden, “ we mogen best fier zijn op dat van hier.”
De parochie van Leerbeek zou ontstaan zijn in de eerste helft van de 9 e eeuw. Wie de kerk van Leerbeek binnen gaat, merkt twee data in focus: 1769 als beginjaar van de werken aan de nieuwe kerk en 1773 als afsluiter. In die periode evolueert het gebedshuis van een Frankisch-middeleeuwse kapel naar een kleine landelijke kerk.
Hoe ziet het orgel van Leerbeek eruit?
Het Le Royer-orgel is een uitzonderlijk instrument uit 1648 dat door de eeuwen heen werd aangepast maar waarvan een aantal delen nog origineel en uitzonderlijk zijn: -de orgelkast, het meubel:
Het is uit eikenhout gemaakt, 4,2 meter hoog, 2,6 meter breed en uitgevoerd in een stijl tussen late renaissance en vroege barok, bovenaan sieren engelenkopjes, bloemenmotieven en omlijstingen het geheel. Omdat het orgel door de eeuwen heen verschillende keren werd verbouwd, zitten er elementen in uit diverse periodes. In het huidig instrument zitten elementen uit de 17 e , 18 e en 19 e eeuw. Het orgel is heel waardevol voor het Pajottenland en Vlaanderen omdat het originele elementen uit de 17 e eeuw combineert met latere toevoegingen bij herstel en verplaatsing van het instrument.
Onder meer Nico De Clercq, orgeladviseur en Joris Verduyn Prof. Musicologie, kwamen een woordje vertellen over dit orgel en zijn hemelse klanken. Tussen de vele toespraken was er ook tijd voor een streepje muziek gebracht door Stijn Hanssens en Sarah Copriau.
Alle sprekers kregen een fles bubbels mee naar huis en er was een cd met opgenomen orgelmuziek van het orgel in Leerbeek, voor Ben Weyts en Michel Doomst. Nadien was er nog een receptie in de kerk
Le Royer-orgelbouwers met faam
De naam Le Royer klinkt in de orgelbouw als een grote klok. De familie speelde een grote rol in de ontwikkeling van de orgelbouw in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de 17e eeuw:
de orgelbouwer in Leerbeek was Nicolas Le Royer en is ook de meest bekende in de Zuidelijke Nederlanden. Zijn werk in Brussel bracht ook zijn orgel naar Leerbeek: hij volgde aan het Brussels Hof de bekende hoforgelbouwer Langhedul op.
In 1979 wordt het orgel als monument beschermd, wat het de garantie bood van blijvende historische vrijwaring. In 1990 en 1991 onderneemt Koos van de Linde een poging tot restauratie in opdracht van de parochie maar die werd stilgelegd omdat er geen officieel advies was ingewonnen bij Monumentenzorg.
In 2017 werd het orgel met de nodige zorg uit de kerk verwijderd. Tijdens de werken aan de kerk zelf werden onderdelen opgeslagen in het provinciale erfgoeddepot. In 2021 kende de Vlaamse overheid een belangrijke herstellingspremie toe. Het instrument zou hersteld worden naar de toestand van 1784 toen het naar Leerbeek kwam en dit met zoveel mogelijk behoud van de elementen uit de 17 e eeuw. Het Waalse gespecialiseerde atelier Orgues De Facto uit Stavelot deed de restauratiewerken voor een bedrag van 310.000 euro, waarvan 80 % gesubsidieerd door de Vlaamse overheid, 10% door de gemeente en 10% door de kerkfabriek.
marc colpaert
