Voor veel Belgen is itsme al jaren een vaste gewoonte. Even de app openen, bevestigen en weer verder. Je denkt er nauwelijks nog over na. Juist daardoor valt bijna niet op hoeveel zaken inmiddels via dezelfde app lopen. Van bankieren en overheidsdiensten tot situaties waar je het minder snel verwacht. Tijd dus om eens te kijken hoe groot de rol van itsme eigenlijk is geworden, en waar die rol ophoudt.
Even opfrissen: hoe het ook alweer werkt
Itsme bestaat sinds 2017 en kwam er door een samenwerking tussen grote Belgische banken en telecomoperatoren. Het gebruik hoef je waarschijnlijk niet meer uitgelegd te krijgen: QR-code scannen, de actie controleren en bevestigen met je vijfcijferige code, vingerafdruk of gezichtsherkenning. Minder zichtbaar is de beveiliging erachter. Itsme koppelt je identiteit aan je smartphone en simkaart, waardoor er meer wordt gecontroleerd dan alleen een wachtwoord. Bovendien is itsme erkend op het hoogste Europese betrouwbaarheidsniveau voor elektronische identificatie, het zogeheten eIDAS High.
De lijst wordt elk jaar langer
Itsme begon bij de banken, maar daar bleef het niet lang bij. Overheidsdiensten sloten aan, telecomproviders volgden en inmiddels gebruiken meer dan 900 bedrijven en platformen de app om iemand te laten inloggen, een document te laten ondertekenen of een identiteit te bevestigen. Zo gebruik je itsme vandaag niet alleen voor je pensioendossier of een contract, maar bijvoorbeeld ook voor identiteitscontrole bij gereglementeerde diensten zoals een live casino bij Starcasino, waar spelersverificatie onder meer dient om de wettelijke minimumleeftijd van 21 jaar te controleren.
Vooral bij overheidszaken merk je haast niet meer hoeveel er veranderd is. Je pensioendossier bekijken, je belastingaangifte indienen of een officieel document digitaal ondertekenen kan tegenwoordig gewoon met je telefoon. Een kaartlezer zoeken of voor zo’n handeling naar een loket gaan, is daardoor in veel gevallen niet meer nodig.
Ook dichter bij huis duikt itsme op steeds meer plekken op. Lokale besturen, bibliotheken en andere gemeentelijke diensten bieden het vaker aan als manier om in te loggen. Veel van die momenten voelen niet eens meer als een aparte itsme-handeling: je meldt je aan, bevestigt even en gaat verder met waar je voor kwam.
Waarom die bundeling van vertrouwen werkt
Dat je itsme bijna gedachteloos gebruikt, laat vooral zien dat het systeem onopvallend zijn werk doet. Eén gecontroleerde digitale identiteit is praktischer dan voor elke dienst een nieuw wachtwoord te bedenken, en meestal ook veiliger dan steeds dezelfde combinatie te hergebruiken. Je hoeft daardoor minder gegevens te onthouden of opnieuw in te voeren.
De bevestiging gebeurt bovendien op een toestel dat je zelf in handen hebt. Daardoor zijn gestolen wachtwoorden of klassieke phishingpogingen veel minder bruikbaar. De echte waarde van itsme zit dan ook niet in het inloggen zelf, maar in de betrouwbare bevestiging dat jij het echt bent en waar verschillende organisaties vervolgens op kunnen vertrouwen. Zo wordt één geverifieerde identiteit op allerlei plekken bruikbaar.
Ook voor wie niet is opgegroeid met een smartphone
Itsme is allang niet meer iets dat vooral door jongere gebruikers wordt omarmd. Ook bij oudere Belgen groeit het gebruik al jaren mee. Eén herkenbare app met één vaste code is vaak overzichtelijker dan verschillende wachtwoorden onthouden, kaartlezers zoeken en telkens een andere manier van aanmelden gebruiken.
De eerste installatie kan wel wat hulp vragen. Zeker wie minder vertrouwd is met apps, heeft soms baat bij uitleg van familie, vrienden of een lokaal digipunt. Op verschillende plekken zijn zulke hulppunten beschikbaar.
Maar zodra alles goed is ingesteld, verdwijnt itsme meestal snel naar de achtergrond. Je opent de app alleen wanneer het nodig is, bevestigt wat er gevraagd wordt en gaat weer verder. Precies daarin zit een groot deel van het gebruiksgemak.
Wat nog niet via itsme kan
Hoe breed itsme inmiddels ook wordt gebruikt, het is nog geen universele oplossing. Kleine verenigingen, lokale winkels en oudere digitale systemen werken soms nog met een eigen account, een aparte login of zelfs een papieren formulier.
Daarnaast bestaan er andere manieren om je digitaal te identificeren. Die overlappen deels met wat itsme doet en kunnen in bepaalde situaties dezelfde functie vervullen. Dat betekent niet dat itsme tekortschiet, maar vooral dat digitale identificatie nog altijd uit meerdere systemen bestaat.
Je kunt itsme daarom het best zien als een veelgebruikte voordeur. Voor heel veel diensten werkt die inmiddels, maar het is nog niet de enige ingang.
Een stille infrastructuur
Itsme vraagt weinig aandacht, en juist daarin zit een groot deel van het succes. Na de installatie wordt de app al snel iets dat je automatisch opent wanneer dat nodig is. Hoe de gebruikscijfers er volgend jaar precies uitzien, valt nog te bezien, maar de richting is duidelijk. Losse wachtwoorden maken steeds vaker plaats voor één vertrouwde bevestiging op je telefoon. Wat ooit een nieuwe manier van inloggen was, is zo langzaam onderdeel geworden van de digitale infrastructuur van alledag.
Redactie Editiepajot
