HALS dialect te boek gesteld

Foto © Felix Merckx

Luk Vandenbroecke, Hallenaar in hart en nieren heeft een boekje klaar over Halse dialectspreuken. Hij gaf het de naam “de Pasja stinkt, 't goe règere”. Deze uitgave kwam er omdat veel mensen niet meer het dialect machtig zijn in Halle en alzo toch nog wat opsteken hoe hun grootouders met elkaar spraken.

Het boekje kan aangeschaft worden op 6 plaatsen in Halle: VVV-kantoor, De Streekkrant, De Fazant, De Klinkoet, Pannekoekenhuisje en bij de auteur zelf. Misschien is het een mooi geschenk voor de kerst- en nieuwjaar: interessante periode om zoiets aan te kopen. De inhoud omvat zowat 2.700 spreekwoorden en gezegden uit en in Halse dialect, 25-tal oude Halse foto's, 6-tal koldergedichten en evenveel Halse brood-aapverhalen. Het voorwoord is van burgemeester Dirk Pieters en Mark Demesmaeker. Het telt 96 bladzijden en kost 14,50 euro verlappen. De titel “de Pasja stinkt, 't goe règere” is een gezegde dat vroeger in Halle gezegd werd toen de Pacha er nog chicorei aan het branden was en dat voor veel reukhinder zorgde. Vier jaar is hij al bezig om alles te verzamelen.

Volgens de Unesco zouden wereldwijd jaarlijks zowat twintig dialecten verdwijnen. Ook in Halle?
Luk Vandenbroecke: “Toegegeven het gaat bergaf met onze dialecten en voor steeds minder mensen is dialect de moedertaal. Vier jaar geleden werd in een Nederlands dorp een onderzoek gehouden bijhonderd elfjarigen. “Wie spreekt thuis nog dialect?”, was de vraag. De score was nog geen tien procent! Uit vergelijkingsmateriaal van veertig jaar vroeger bleek dat de situatie indertijd omgekeerd was: negentig procent sprak toen thuis dialect. Een studie in Vlaanderen zou wellicht niet met andere cijfers uitpakken. Ook in Halle niet…”

Wat je nog kunt doen, is het verdwijnende vastleggen en er zo lang als kan van genieten. “En om de levensuur van het dialect te rekken, moet je het bovenal praten. Maar dat laatste doen weinigen nog. Ook in Halle niet…Vastleggen en praten dus. Het schrijven gebeurde na tientallen babbeltjes én het ophalen van tal van jeugdherinneringen aan reeds lang overleden familieleden proberen we met dit bescheiden werkje te doen. Vooral met spreekwoorden en gezegden, opgevuld met Halse ‘vertrekselkes’ en ‘powezeekes’. En opgevrolijkt met foto’s uit de ietwat oudere doos”, zegt de auteur.

Verder zegt hij dat het lezen niet zo gemakkelijk uitvalt en geeft de raad om het niet één keer, maar twee of drie keer te lezen en dan de klanken van het Halse dialect terug herkenbaar zullen zijn.