Gemeenteraad PEPINGEN past huishoudelijk reglement aan na aanhoudende problemen met vragenrecht

Tijdens de gemeenteraadszitting van 26 mei 2026 heeft de gemeenteraad van Pepingen een aangepaste versie van het huishoudelijk reglement goedgekeurd. Aanleiding voor deze wijziging zijn aanhoudende problemen in de werking van het mondeling en schriftelijk vragenrecht, die volgens de meerderheid de efficiëntie en kwaliteit van het debat onder druk zetten.

De gemeenteraadsvoorzitter moest de voorbije maanden meermaals tussenkomen omdat vragen herhaald werden of onvoldoende relevant bleken. Volgens de meerderheid leidde dit ertoe dat het mondelinge vragenrecht steeds verder uitgehold werd. Ondanks herhaalde waarschuwingen en oproepen tot verbetering, bleef een structurele verbetering uit.

Daarnaast stelde de meerderheid vast dat schriftelijke vragen vaak pas kort voor middernacht werden ingediend, waardoor de administratie en het college over onvoldoende tijd beschikten om deze grondig voor te bereiden. Dit bemoeilijkte een kwalitatieve behandeling tijdens de zitting.

Noodzakelijke bijsturing op basis van goede praktijken

Om hieraan te verhelpen, werd het huishoudelijk reglement grondig herbekeken. Daarbij werd inspiratie gehaald uit andere lokale besturen en het model van de VVSG.

De aanpassingen kwamen niet eenzijdig tot stand: tijdens fractieoverleg met de oppositie werd rekening gehouden met verschillende suggesties van de oppositie. Zo werd onder meer voorzien dat vragen kunnen worden overgedragen aan een ander gemeenteraadslid en werd het wederwoord van een lid van het college van burgemeester en schepenen afgeschaft.

Slechts op één punt – de gevraagde termijn van drie weekdagen voor het indienen van vragen – werd niet ingegaan, waarbij de meerderheid motiveerde waarom deze termijn niet haalbaar was.

Focus op kwaliteit en duidelijke afspraken

Volgens de meerderheid was er een duidelijke evolutie zichtbaar waarbij de kwaliteit van de vragen afnam door het grote aantal. Vaak bleken antwoorden bovendien al terug te vinden in eerdere collegebeslissingen. Tegelijk werd vastgesteld dat positieve elementen of constructieve opmerkingen minder aan bod kwamen, terwijl de nadruk te vaak op polemiek lag tijdens de gemeenteraad zelf.

Met de nieuwe regeling wil men duidelijker afbakenen wat een “enkelvoudige vraag” is en benadrukken dat het vragenrecht niet bedoeld is als debatvorm, maar als instrument om gerichte informatie te bekomen.

Ook wordt aangemoedigd om opmerkingen of meldingen voorafgaand aan de gemeenteraad te bezorgen, zodat deze efficiënt behandeld kunnen worden.

Afstemming tussen praktijk en regelgeving

Verder worden in het aangepaste reglement ook enkele bestaande praktijken formeel verankerd. Zo wordt het doorsturen van de agenda gereglementeerd, in lijn met de huidige werkwijze. Ook wordt verduidelijkt dat voorlopige notulen niet voorafgaandelijk gecommuniceerd worden.

Daarnaast stelt de meerderheid dat de nieuwe regeling moet bijdragen tot meer dialoog tijdens de gemeenteraadszittingen, in vergelijking met de vorige legislatuur.

“Met deze aanpassing willen we in de eerste plaats de kwaliteit van het debat herstellen en de gemeenteraad terugbrengen naar waar hij voor bedoeld is: een constructief overlegorgaan in het belang van alle Pepingenaars. Iedereen heeft recht op vragen en transparantie, maar dat vraagt ook verantwoordelijkheid in het gebruik ervan. De nieuwe afspraken zorgen voor meer duidelijkheid, betere voorbereiding en uiteindelijk een sterkere gemeenteraad.” aldus TEAM Pepingen.

Kritiek en reactie

De oppositie uitte kritiek en stelde dat de aanpassingen het vragenrecht zouden inperken. De meerderheid verwerpt deze kritiek en betreurt dat de wijzigingen worden voorgesteld als een poging om de oppositie monddood te maken. De recente beslissing van de oppositie om de gemeenteraadszitting te verlaten, wordt door de meerderheid dan ook als bijzonder jammer ervaren en draagt volgens hen niet bij tot een constructieve werking van de gemeenteraad.

Met de goedkeuring van het nieuwe huishoudelijk reglement hoopt het gemeentebestuur in de toekomst opnieuw meer focus te leggen op inhoudelijke, kwalitatieve en constructieve gemeenteraadszittingen.

Opositie reageert
De cd&v-N-VA-DVP meerderheid perkt in Pepingen het spreekrecht van gemeenteraadsleden en van oppositie drastisch in — en dat is een kwalijke primeur. Uit protest verliet de voltallige LVB-fractie de gemeenteraadszitting. “Waarom is dit bestuur zo bang van enkele vragen?”

Vanavond legde de bestuursmeerderheid van Team Pepingen (cd&v, N-VA en DVP) in Pepingen een nieuw huishoudelijk reglement voor aan de gemeenteraad. De kern: elk raadslid mag voortaan nog maar één 'enkelvoudige' mondelinge vraag stellen per vergadering — en de voorzitter beslist vooraf welke vragen ‘enkelvoudig’ genoeg zijn om überhaupt te mogen passeren. Op onze vragen tot verduidelijking bleef het stil. ‘Vragen staat vrij’ gaat voortaan niet meer op in onze gemeente.

Sander Geerts, fractieleider van LVB en tevens voormalig voorzitter van de gemeenteraad, kent het reilen en zeilen van de gemeenteraad en kan zich niet vinden in de nieuwe manier van werken: “Geen enkele andere gemeente of stad in de wijde regio doet dit. Dit is een fundamentele inperking van ons vraagrecht als raadsleden. De lokale democratie staat met deze praktijken op de helling. Er werd amper geluisterd naar onze bezwaren tijdens de voorafgaande vergadering met fractieleiders en gemeenteraadsvoorzitter. Het systeem van vragen stellen daags voor de zitting werkte en werkt nog steeds prima vandaag. Toen de huidige meerderheidspartijen nog in de oppositie zaten, stelden ze zelf vlotjes tientallen vragen per gemeenteraad. Nu ze besturen, is één vraag per raadslid plots meer dan genoeg.”

“Wat valt er te verbergen? Waarom is men nu zo bevreesd voor onze vragen? Dat men ons zo de mond wil snoeren, kan men enkel een schande noemen”, aldus de fractieleider.

Geen toeval

Voortaan moeten mondelinge vragen drie werkdagen voor de raad ingediend worden — in plaats van de dag ervoor. “De gemeenteraad vergadert op dinsdag. Dat betekent concreet: vragen indienen op donderdag - of in dit geval van Pinkstermaandag zelfs op woensdag. Dat geeft het schepencollege ruim de tijd om ze stil te begraven, over te nemen of gewoon te negeren. Een toeval? Wij geloven van niet. Dit gebeurt nu al vaak met onze agendapunten.”

Aanfluiting van democratie

Het VVSG-modelreglement — waarop dit nieuwe reglement naar verluidt gebaseerd is — beveelt dit expliciet niet aan. Noch het bestuur, noch de administratie gaf al één concreet voorbeeld van een geval waarbij te veel vragen de gemeentewerking in de war stuurden. De enige ‘stoornis’ die dit reglement voorkomt: kritische controle.

Gemeenteraadslid Rudi Seghers (LVB): “Dit is een aanfluiting van de lokale democratie. We moeten juist méér luisteren naar wat er leeft in de gemeente. In een kleine gemeente met slechts 15 gemeenteraadsleden is deze abrupte beperking van controlerecht buiten alle proportie. De cumul van maatregelen maakt dit veel te streng: slechts één ‘enkelvoudige’ vraag, verplicht vooraf in te dienen, ruime beoordelingsmacht van de voorzitter, mogelijk uitstel van antwoorden,... Andere gemeenten vragen ook om vragen vooraf in te dienen, maar daar blijft de mogelijkheid om ter zitting vragen te stellen. Zoniet verliezen deze vragen hun belangrijkste functie: actuele politieke controle. In een democratie moet dat mogelijk blijven, zeker waar het verschil tussen meerderheid en oppositie zo miniem is en bijna de helft van de inwoners door de oppositie wordt vertegenwoordigd.”

LVB – Lijst van de Burger staat voor een open, nabij bestuur waar ieders stem mag gehoord worden. Voor ons komt goed beleid er dankzij – niet ondanks – een grondig debat. “We keurden dit reglement niet goed en verlieten uit protest ook de gemeenteraadszitting. Alle vragen die voor deze zitting werden voorbereid, zullen uitzonderlijk schriftelijk gesteld worden. We zullen blijven kritische vragen stellen — zoveel als nodig.”