De Beerselse klokken Over de klokken van BEERSEL, Lot, Dworp, Alsemberg en Huizingen

Kasteelklok Beersel

Misschien denkt u met heimwee naar de klokken van uw dorp, die met Witte Donderdag stilletjes naar Rome vertrokken om dan met Pasen volgeladen met paaseieren terug naar uw tuin of speelplaats terug te keren. Chocoladen paaseieren rapen, wat een genoegen.

Misschien schrikt u even op als u de klok het uur, dat je vergeten was, met bronzen stem hoort slaan en even op uw polshorloge of GSM kijkt om na te gaan of het wel het wel correct is.

Misschien bent u een van de schaarse kerkgangers die de klok hoort slaan om de misviering in uw dorp aan te kondigen.

Misschien luistert u nog aandachtig naar het klokkengelui om te vernemen dat een uitvaart zal plaats vinden.

Misschien maakte u het al eens mee dat overal ten lande de klokken feestelijk luiden voor een uitzonderlijke gebeurtenis of omdat de Tour de France door uw dorp voorbijrijdt.

Misschien bent u een van de belangstellenden die meer wil weten over de klokken in uw dorp en hun hun geschiedenis. De klokken zijn immers een belangrijk stuk erfgoed.

In de vijf deelgemeenten van Beersel hebben de kerkklokken eeuwenlang een centrale plaats ingenomen in het religieuze en sociale leven. Ze begeleidden de bewoners in vreugde en rouw, markeerden belangrijke momenten en fungeerden als herkenningspunt van gemeenschapsgevoel. Doorheen de geschiedenis werden deze klokken echter meermaals getroffen door vernielingen, branden en vooral door de klokkenroof tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks die tegenslagen slaagde elke deelgemeente erin haar klokken telkens opnieuw te herstellen, te hergieten of te vervangen, vaak dankzij de inzet en vrijgevigheid van de eigen bevolking.

Willy Debraekeleer uit Dworp schreef in opdracht van het Heemkundig Genootschap een boekje in de reeks “En het dorp zal duren” over de klokken in onze gemeente.

Hij maakte daarvoor gebruik van de studie van professor Jef Teugels en talrijke getuigenissen van Beerselaars, aangevuld met mooie en waardevolle foto’s en documenten.

Zo verneemt u sedert wanneer onze dorpen klokken bezaten en gebruikten. Ook leest u wanneer ze verloren gingen bij kerkbranden of onlusten, of hoe ze door de dorpelingen stiekem verstopt werden.

Een heel hoofdstuk is gewijd aan de klokkenroof door de bezetter tijdens wereldoorlog twee en feestelijke klokkenwijdingen door de bisschop in de vijftiger jaren.

Voor een aantal mensen is het een niet te versmaden weetje te vernemen dat de naam van hun ouders of voorouders op de klokkenmantel vermeld staat.

Beersel telt enkele unieke klokken, zo oa. de ‘Engelenklok of kasteelklok’ die nu hangt in de kerk van beersel, niet in de toren maar langs het koor van de kerk, zodat de misgangers ze duidelijk kunen zien. Deze klok hing vroeger in het kasteel, na de teloorgang van het kasteel verhuisde zij naar de kerk van Beersel, waar zij de “Engelenklok” genoemd werd, omdat zij geluid werd bij het overlijden en de begrafenis van kleine kinderen.

Deze klok werd in 1742 gegoten bij Jan Van Laer, in opdracht van de toenmalige kasteelheer Leopold, hertog van Arenberg, en droeg het opschrift in het Latijn, vrij vertaald:

“Ter ere van God en de Heilige Maagd Maria en ten gebruike van Leopold, hertog van Arenberg, die vrij opdracht gaf om deze klok te gieten.

Peter: Hubert Vellemans, kanunnik en Anna-Maria François –

1742- Gieter Jan Van Laer”

Ook in Alsemberg, was er een speciale klok, nl. de pastoor Jan Bols-klok. Pastoor jan Bols was de dynamische pastoor die van 1887 tot 1909 pastoor was in Alsemberg. Onder zijn impuls werd de kerk van Alsemberg gerestaureerd, en bevorderde hij het Vlaams cultuurleven.

De pastoor Jan Bolsklok, werd vervaardigd door Marcel Michiels jr. (1898-1962) uit Doornik. De klok weegt 997 kg, geeft de toon fa en werd gewijd in 1947 door Monseigneur Cruysberghs. De klok werd toegewijd aan Sint-Jan Evangelist. De meter van de klok, oorlogsweduwe Petroons-Demeyer, verloor haar man Pieter Willem Demeyer en haar drie kinderen tijdens een bombardement in Seclin (Frankrijk) op 27 mei 1940. De peter was Jean Albert, toenmalig burgemeester van Alsemberg. In 1947 hield het Davidsfonds haar nationaal congres in Alsemberg, met als centraal thema het leven en de werken van pastoor Bols. De Alsembergse Davidsfondsafdeling stichtte tevens een huldecomité dat toezag op de plechtigheden en die de herinnering aan Jan Bols levend diende te houden. Deze klok slaat de uren.

Het opschrift luidt:

+ MIJN NAAM IS JAN + IK WERD GESCHONKEN DOOR DE PAROCHIANEN VAN ALSEMBERG TER GELEGENHEID VAN DE HULDE AAN PASTOOR DR. JAN BOLS

INGERICHT DOOR HET DAVIDSFONDS VAN ALSEMBERG + IK WERD GEWIJD DEN DEN 15 DEN OOGST 1947

PETER: ALBERT JAN BURGEMEESTER

METER: MEVR. WED. DE MEYER – PETROONS

PASTOOR: J.R. KESTENS +

DR. JAN BOLS

KLOK

ME FUDIT MICHIELS TORNACI

Wie belangstelling heeft kan het boekje bekomen door 10 € te storten op de rekening van het Heemkundig Genootschap van Witthem Beersel: BE96 7380 4811 0305.

U kan het afhalen bij de Archiefdienst van de gemeente Beersel of indien u het opgestuurd wil krijgen voegt u 4 € verzendingskosten toe. (goed uw adres vermelden, a.u.b.)

Handiger nog is een abonnement te nemen bij het Heemkundig Genootschap. Dan krijgt u voor amper 35 € jaarlijks 4 nummers van “En het Dorp zal duren” met heel wat boeiend erfgoednieuws.